Sram Red eTap AXS road 1x12 of 2x12

Voor we verder gaan al direct even een woordje over de prijs. Kort samengevat: redelijk duur. Prijs voor de 2x12 groepset voor op de weg (met schijfremmen) is vanaf 3400 euro, de 1x12 is er vanaf 3000 euro. Indien ik een fiets ‘à la carte’ opbouw met deze groep, dan kan dat, afhankelijk van welke frameset en afwerking je kiest, vanaf +- 5000 euro. Maar indien je geld genoeg hebt en fietsen is jouw passie, dan lijkt me dit een geweldige groep. ‘Lijkt’ zeg ik want ik heb er zelf momenteel nog niet mee gereden, dus al deze uitleg is enkel op basis van wat ik gelezen en gezien heb. 

Er is ook een elektronische 1x12 MTB groep (de Eagle AXS) maar ik ga het hier voornamelijk hebben over de groep voor op de weg.

Crankstellen

Er zijn drie 2x12 crankstellen, telkens met 13 stappen verschil en uit 1 stuk gemaakt: 50-37, 48-35 en 46-33. Er is ook een 1x12 crank met 1 blad: 40, 44, 46, 48 of 50 tanden (bij de 2 laatste ‘aero-uitvoeringen’ is het kettingblad helemaal dicht). Ik vermoed dat die met 38 en 42 tanden er ook nog zullen komen. Tevens zijn er versies met een geïntegreerde powermeter in de bladen, ook voor de 1x12 crank.

Cassettes

De 12-speed cassette, uit 1 stuk gefreesd, is er in 3 versies: 10-26, 10-28 of 10-33. Hiervoor heb je wel een Sram XDR driver body nodig voor op je wiel. Voor de liefhebbers, hier de kransjes: “10-11-12-13-14-15-16-17-19-21-23-26”, “10-11-12-13-14-15-16-17-19-21-24-28” of “10-11-12-13-14-15-17-19-21-24-28-33”. Voordeel van dat 10 kransje is dat je vooraan geen extra groot blad meer nodig hebt om een ‘sprintje’ te kunnen trekken. Een 53x11 geeft bij 90 omwentelingen 55 km/u terwijl je met een 50x10 naar de 57 kilometer per uur schiet.

Flattop ketting

Door de buitenste schakels anders te vormen is de smallere ketting minstens net zo sterk als de 11 speed Red variant. Deze nieuwe ketting zou echter tot ruim 35% langer mee moeten gaan. 

 Achterderailleur met Orbit demper

Je kan een 1x12 gravelfiets opbouwen, zonder voorderailleur dus. Hiervoor heeft SRAM geen aparte achterderailleur gemaakt. Deze nieuwe Red achterderailleur heeft een ingebouwde vloeistof demper die de ketting strak houdt en er is geen clutch of extra veer mechanisme meer nodig. De AXS wegderailleur is dus 1x en 2x compatibel.

Voorderailleur

Bij de vorige versie van de eTap 11 speed groep zat de voorderailleur vrij kort op de zitbuis en kort op de band wat bij veel gravelfietsen een probleem was. Dat is bij deze nieuwe versie opgelost zodat er meer dan genoeg ruimte is. Voor de rest is deze gebouwd uit steviger materiaal dan de vorige versie.

Shifters/remmen

De shifters liggen zoals gewend van Sram erg goed in de hand. Dankzij het elektronische schakelen heb je echt niet meer dan een lichte aanraking nodig om je versnellingen aan te passen. De kleine schakelvertraging die er was bij de vorige versie is helemaal weg. AXS schakelt nagenoeg direct, minstens even snel dan Di2. Ook bevat de chip Bluetooth en ANT+ iets wat de oude groep nog niet had. Dit maakt updaten, linken en aanpassen van diverse functies vele malen makkelijker. De reach van de remhendels kan je uiteraard aanpassen. Nieuw is dat je ook de ‘hardheid’ van de rem kan aanpassen.

AXS app

AXS is het centrale systeem waarmee je al je Sram groepsets uit de AXS-serie kunt instellen. Je kan de knoppen van je shifter(s) via je app precies afstellen zoals jij het wilt. Welke knop wat doet in welke situatie? Het aantal tandwielen dat je schakelt voor een korte of lange klik? Geen probleem! Je kunt zelfs bepalen met welke shifter(s) je waar schakelt.

Combineren met de Eagle AXS MTB groep

De Sram AXS MTB en weg groep zijn onderling gemakkelijk te combineren. Enkel de achterderailleur, ketting en cassette moeten van dezelfde groep zijn. Dus dat geeft nog heel wat extra mogelijkheden. Je kan dan bijvoorbeeld ook deze combinatie monteren: een Eagle AXS achterderailleur (met lange kooi) met een 10-50 cassette (10-12-14-16-18-21-24-28-32-36-42-50). Dit dan in combinatie met een 1x12 crank met 42 of 44 tanden (gaat wel niet met een 2x12 crank). En dus met de race-shifters en flatmount hydraulische schijfremmen. De combinatie 42-42 klimt vlot heb ik zelf al ervaren en met de 50T heb ik dan nog eentje ‘over’ voor als het (offroad) écht stijl gaat.

Duurzaam

Al deze onderdelen zouden véél langer meegaan dan we gewend zijn, de absolute top qua duurzaamheid naar het schijnt. Gezien de prijs mag dat ook wel. Elektronisch schakelen zonder kabels (in tegenstelling tot de Shimano Di2) is zonder twijfel een meerwaarde. De batterijen zouden gemakkelijk >25 uur meegaan (1000 km zeggen ze) en ze zijn uitwisselbaar. Een reserve batterij is daarnaast ook gemakkelijk mee te nemen. Qua schakelen is deze groep snel en feilloos. Het gebruikte materiaal is licht maar toch heel stevig. De perfecte werking van de app maakt koppelen, functies instellen en updaten echt makkelijk. 

Mijn conclusie

Deze Sram AXS groepen geven je heel veel mogelijkheden, veel spreiding (vooral bij de 2x12 dan) en voldoende bereik in de door jou gekozen configuratie. Indien bovenstaande allemaal klopt, en ik ga daarvan uit, dan is dit zonder twijfel dé topgroep. Enig negatief punt dat ik kan bedenken is dat ik het (persoonlijk) spijtig vind dat er geen 10-36 cassette voor op de weg/gravel en een 10-42 cassette voor op de MTB/offroad bestaat, maar misschien komt dat nog. Voor de rest ziet dat er veelbelovend uit, binnenkort eens proberen, van zodra m’n bankrekening dat toelaat :-)

Weg met de voorderailleur?

eenmaalelf.jpg

In het mountainbiken rijden alle toppers en al veel liefhebbers met een 1x11 of een 1x12 opbouw. Ook in het veldrijden is 1x11 niet meer weg te denken. Op gravelbikes en sportieve ‘allround’ fietsen zien we dat tal van merken al modellen zonder voorderailleur aanbieden. Op echte racefietsen zie je dat eerder zelden. Het Aqua Blue Sport team heeft één seizoen met een 3T fiets (1x11) gereden, maar een succes was dat niet.

Wat is er technisch gezien anders aan een 1x11 groep?

In grote lijnen twee zaken. Ten eerste, de achterderailleur heeft een extra veer die zorgt voor meer spanning waardoor de ketting ‘strakker’ op het kettingblad blijft zitten. Daarnaast zijn de tandwielen op het kettingblad aangepast, een dikker en dunner tandje wisselen elkaar af en zorgt ervoor dat de ketting beter op z’n plaats blijft. Een aflopende ketting is zo goed als uitgesloten. 

En wat qua bereik?

Wat betreft het bereik is er zo goed als geen verschil tussen een 1x11 en 2x11 opbouw aangezien je bij de 1x11 gebruik kan maken van cassettes met (veel) meer tanden. Het enige nadeel is dat je grotere stappen hebt op je cassette dus inlevert qua schakelopties. Bij een 2x11 heb je 22 kransjes waarvan je er 18 kan gebruiken (de 2 ‘grootste’ op het grote voorblad en de 2 ‘kleinste’ op het kleine voorblad kan je beter vermijden), dat is dus nog altijd 7 meer dan op een 1x11 (waar je ze wel allemaal kan gebruiken). Persoonlijk ben ik van mening dat je die meer schakelopties enkel (en vooral) mist tijdens langere beklimmingen waar je gaat voor je best mogelijke prestatie.

Je kiest voor een 1x11 opbouw, maar welke combinatie neem je dan best? 

Klim je veel, dan ga je best je voor een 38, 40 of 42 tanden kettingblad in combinatie met een 11-40, 11-42 of 10-42 cassette. Hoe kleiner het kettingblad, hoe ‘gemakkelijker’ bergop maar hoe minder snel je kan gaan op het vlakke. Rij je vooral eerder vlakke ritten met wat ‘bultjes’ in dan kies je best voor een 44T kettingblad in combinatie met een 11-36 of een 10-42 cassette. Deze laatste geeft je extra snelheid op het vlakke én ook genoeg ‘ruimte’ om een stevige klim aan te pakken.  

Zijn er bijkomende voordelen?

Enerzijds is het schakelgemak zeker een voordeel, je hoeft niet meer na te denken en gewoon intuïtief op die hendel duwen als het lichter of zwaarder moet. Wat betreft de kettinglijn hoef je je zeker geen zorgen te maken, deze werkt perfect. En dan is er het voor de hand liggende voordeel van één onderdeel minder. Dat geeft minder gewicht, minder kosten, minder onderhoud, minder afstellen en het fietst een beetje ‘stiller’.

Welke 1x11 zou ik aanraden aan een ‘gemiddelde’ liefhebber?

Uiteraard is ‘gemiddeld’ voor iedereen anders, maar los daarvan... Ligt je focus eerder op het langere klimwerk en/of ben je helemaal niet bezig met snelheid (ik heb het dan over >40 km/u)? Ga dan voor een 40T vooraan en 11-42 achter. Rij je regelmatig offroad bergop, dan zou ik zelfs een 38T vooraan aanraden. Laat je de echte bergen liever links liggen? Kies dan voor een ‘allround’ opbouw met 42T vooraan en 11-42 achter. Heb je een wielset met een XD body kies dan resoluut voor een Sram 10-42 cassette.

Tot slot nog dit.

Ik verwacht dat Sram in 2019 zal uitpakken met een 1x12 groep voor op de weg. Dat zal zeker een meerwaarde betekenen voor de 1x (of zoals ze het bij Sram zeggen “one by”) en dat zal ongetwijfeld een boost geven aan de teloorgang van de achterderailleur. Gaat ook Shimano een 1x11 of 1x12 groep op de weg uitbrengen? Dat weet ik niet, afwachten dus…

Waarom rij ik met een gravelbike?

Samengevat in één woord: COMFORT. Ik fiets zowel graag op de weg als offroad, maar globaal gezien komt het er meer van om op de weg te rijden. Als je me zou vragen mijn ‘perfecte’ rit in cijfers weer te geven, dan denk ik aan: 130 km, 80% weg en 20% offroad, 2000 hoogtemeters met korte maar ook enkele langere beklimmingen aan maximum 10%. "Waarom kies je dan voor een gravelbike?", hebben veel mensen me al gevraagd. Wel, ‘comfort’ dus.

Waarom comfort? Je hebt de dikkere banden, voor mij persoonlijk 30 mm voor echte ‘klim-weg-ritten’ en 35 tot 40 mm voor alle andere ritten. Het is onmogelijk dergelijke banden te steken op ‘traditionele’ racefietsen (maar omgekeerd gaat uiteraard wel). "Rij je daarmee niet veel trager?", krijg ik al eens te horen. Volgens mij maakt dit voor de doorsnee liefhebber weinig of geen verschil. Maar rij eens met 25 of 30 mm banden op kasseien, slechte wegen of een gravelstrookje, je zal merken dat die 5 mm dan wel een groot verschil maken.

Het zijn uiteraard niet alleen de banden die voor meer comfort zorgen. Kort samengevat: je hebt ook de specifieke geometrie/positie die comfortabeler is, schijfremmen die beter zijn dan velgremmen, steekassen die je fiets stabieler maken, een breder stuur voor meer controle, tubeless banden die quasi niet lek kunnen, meer bevestigingspunten dus meer mogelijkheden… Meer gedetailleerde info over al deze kenmerken en nog wat meer kan je vinden in een vorig artikel ‘Gravelbike vs Racefiets’.

Waarom een gravelbike kopen?

AmandaPanda_170331_3683-Edit_2212x1274.jpg

Gravelbikes hebben heel wat te bieden. Ze zijn ‘robuuster’ dan een racefiets, meer ‘ontspannen’ dan een cyclocrosser en ‘sneller’ dan een mountainbike. Gravelbikes zijn een interessant alternatief voor fietsers die zowel op de weg als offroad willen rijden.

Je kiest graag voor mooie ritten doorheen de natuur, weg van de drukte en de auto’s. Leuk, maar tijdens zo’n fietstochten kom je regelmatig een slecht stuk (beton)weg tegen, kasseien, een gravel- of bospad, een onverhard wegje, een lichte singletrack, noem maar op…. Met een standaard racefiets is het niet altijd evident erdoor te rijden, laat staan comfortabel. Je racefiets is daar niet voor gemaakt en je kan je materiaal (en jezelf) beschadigen. Ook al doen leuke actiefilmpjes het tegendeel vermoeden, een racefiets is niet ideaal voor dit soort wegen. 

Een gravelbike daarentegen is hiervoor gemaakt. Het is dat type fiets waarmee je comfortabel in alle omstandigheden de meest uiteenlopende ondergronden aankan. Hun aanpassingsvermogen, veelzijdigheid en stevigheid maken ze tot de perfecte fiets voor woon-werkverkeer, een ideale tour- of avonturenfiets, een fantastische fiets voor al je (winter)trainingen of gewoon die ene fiets waarmee je simpelweg elk terrein de baas kan. 

Klinkt allemaal wel leuk maar wat als ik dan eens de Stelvio wil gaan beklimmen? Wat dan met m’n dikke banden en zware fiets? Eerst en vooral, een gravelbike hoeft niet zwaarder te zijn dan een racefiets. De laatste die ik in elkaar stak woog nog geen 8 kg. En voor je klimtocht kan je simpelweg een extra paar dunnere banden voorzien. Of maak het jezelf gemakkelijk en koop een tweede wielset met “wegbanden” die je makkelijk kan opsteken. Of kies voor de ‘gulden middenweg’ en ga voor bijvoorbeeld de Schwalbe 30 mm G-One banden, vlot op de weg en bij het klimmen, comfortabeler op de kasseien en geschikt voor het lichte off-road werk.

Kort samengevat, een aanrader !

Gravelbike vs Racefiets

RLT9RDO_4star_Ultegra_black_1200x757.jpg

Waar zit nu juist het verschil tussen gravelbikes en ‘gewone’ racefietsen? 

1. Geometrie

De geometrie van een gravelbike is meer ‘relax’. De stuurbuis is vaak langer en de stuurhoek is iets schuiner voor meer ontspannen sturen (minder zenuwachtig dan een racefiets en minder responsief op technische offroad gedeelten dan een ‘crosser’). De trapas bevindt zich over het algemeen iets lager dan bij een cyclocrossfiets. Gravelbikes hebben ook een langere wielbasis waardoor ze stabieler zijn op de weg en bij het rijden over onvoorspelbare ondergronden zoals gravel. Bovendien zorgt dit voor extra stabiliteit en comfort. Een aflopende bovenbuis biedt een betere standover-hoogte, wat handig is bij het afstappen. De langere stuurbuis garandeert meer comfort en een rechtere zithouding.

2. Schijfremmen

Alle gravelbikes hebben schijfremmen, meestal hydraulische. Deze zijn krachtiger en zorgen dus voor meer vertrouwen bij het offroad rijden en presteren goed onder de meest uiteenlopende omstandigheden. Je zult versteld staan van hun efficiëntie wanneer je in de regen of modder rijdt.

3. Bredere banden

Gravel frames en voorvorken worden zo ontworpen dat ze geschikt zijn voor bredere banden. Deze garanderen niet alleen meer comfort op hobbelige of onverharde wegen, maar zorgen door hun vormgeving ook voor meer grip op de ondergrond.

4. En dan nog dit...

- Veel producenten voorzien de fietsen van bevestigingspunten voor het monteren van een bagagedrager of spatborden. Dit biedt je de mogelijkheid de perfecte fiets samen te stellen voor woon-werkverkeer of als vakantiefiets. De perfecte ‘allrounder’ mag je zeggen.

- Bij veel gravelbikes worden de banden tubeless gemonteerd, zonder binnenband en met latex antilek vloeistof erin kan je quasi onmogelijk lek rijden, en dat komt zeker van pas op een off-road tocht!

Steekassen, nu al op veel racefietsen te zien en uiteraard ook op de meeste gravelbikes. Waarom? Steviger, stijver en stabieler. Zeker in combinatie met schijfremmen een aanrader.

- Een 1x11 goep? De voordelen zijn: je fiets wordt lichter, je kan je meer focussen op het rijden en minder op het schakelen, geen risico op haperende voorderailleur, goedkoper en gemakkelijker in onderhoud, het afstellen is simpel en het is stiller. De nadelen zijn: afhankelijk van de opstelling is ofwel het klimmer zwaarder of gaat het minder snel op het vlakke en je hebt grotere stappen op je cassette nodig om aan een vergelijkbaar bereik van een 2x11 te komen.

- Vaak wordt op de gravelbike gekozen voor een iets breder stuur met een grotere flare-out. Dit geeft je meer controle in alle omstandigheden.

Uiteraard zijn er veel verschillen tussen de gravelbike frame’s onderling. Bijvoorbeeld de Niner RLT 9 heeft een echte ‘gravel’ geometrie waar de JGuillem Atalaya eerder een competitieve race geometrie heeft.

Gravelshirt

Het ‘officiële’ Gravelbike.be fietsshirt, binnenkort verkrijgbaar !

Klik op ‘play’ om het filmpje te starten.

MICHE CASSETTE KRONEN

Ik heb me al vaak afgevraagd waarom de meeste standaard cassettes veel 'kleine' kronen met korte tussenstappen bevatten (11-12-13-14-16...) en meestal in verhouding weinig 'grote' met hierbij dan nog eens vaak langere tussenstappen (...25-28-32). Voor iemand die bijvoorbeeld graag en veel klimt maar op het vlakke minder bezig is met hoge snelheden lijkt me dit redelijk nadelig? Even wat opzoekwerk en toen kwam ik uit bij Miche. Hier kan je losse kronen kopen en zelf je cassette samenstellen. Je hebt een aantal begincombinaties: 11-12, 12-13, 13-14, 14-15, 15-6 of 16-17. Je kiest een daarvan en dan begin je te bouwen, je kan uit deze kiezen: 13, 14, 15, ... tot en met 29. Je kan/moet eindigen met een van deze (ultima) eindkroontjes: 21, 23, 25, ... 30 tot en met 32 tanden. Dan nog een sluitring en tussenringen en klaar! Zo kan je zelf 'à la carte' je cassette samenstellen zoals jij denk het nodig te hebben.

Gemakkelijk lijkt me, dus dat wil ik wel even proberen. Ik heb voor mezelf deze besteld (klimcombinatie): 12-13-15-17-19-21-23-25-27-29-32. Nu nog eens uitvoerig testen en na een paar 10.000 hoogtemeters kom ik hier graag op terug...

Berekenen stijgings%

E02E70F4-40B7-43A9-B4A0-FE9BB1B9572A.jpg

Het bepalen van het gemiddelde stijgingspercentage van een beklimming is eenvoudig als je beschikt over volgende gegevens: hoogte start, hoogte top en lengte klim.

Je kan het dan zo berekenen:

  • Eerst bereken je het hoogteverschil: hoogte top - hoogte start = hoogteverschil

  • Dan doe je het hoogteverschil in meters gedeeld door de lengte van de klim in meters maal 100

  • Voorbeeld: een klim van 1000 m lang met een hoogteverschil van 50 m: (50/1000) x 100 = 5% gemiddeld

 

Race- of gravelstuur kopen

Je wil een stuur kopen en dan staan daar termen zoals flare 10°, backsweep 4°, reach 9 cm enzovoort. Ok en wat wil dat dan allemaal zeggen? Met deze illustratie hoop ik je dit duidelijk te maken...

wat er zoal bewoog

We naderen het einde van 2018 en je kan stellen dat er dit jaar enkele opvallende trends een doorbraak gekend hebben.

Enerzijds is het duidelijk geworden dat (race)fietsen met schijfremmen niet meer weg te denken zijn uit de fietswereld. Deze evolutie zal zich ongetwijfeld voorzetten naar 2019. Meer en meer modellen gebruiken nu ook al flatmount schijfremmen, dewelke (gelukkig) veel aangenamer zijn om te monteren en af te regelen, vind ik zelf dan toch. Ik denk niet dat de velgremmen zo direct zullen verdwijnen, maar de weegschaal zal toch duidelijk overhellen naar de schijfremmen vermoed ik.

Dan heb je de 1x aandrijflijnen. Zeker voor die fietsers die niet direct van plan zijn tochten met veel lange en steile beklimmingen te combineren met hoge snelheden op het vlakke is de 1x aandrijving een stuk eenvoudiger. In het MTB is deze opstelling trouwens al helemaal ingeburgerd. Vooral voor gravelbikes, vakantiefietsers en woon-werkverkeer zie ik deze 1x wel helemaal doorbreken. Ik denk dat dit wel een boost zou kunnen krijgen met de Sram 1x12 road die op komst zou zijn? Ze willen het niet bevestigen toen ik hen een berichtje stuurde, maar ze willen het zeker ook niet ontkennen :-)

En dan heb je de dikkere banden.  Afgelopen jaren zijn de racefietsbanden van 23 via 25, 28 en 30 mm gegroeid. Kijk naar Van Aert die in de Roubaix Schwalbe G-One 30 mm banden gebruikte. Het voordeel van een bredere racefietsband is dat je die met een veel lagere bandendruk kunt rijden. Daarmee wordt het fietsen over ruwer terrein een stuk comfortabeler dan op 23 mm banden met 9 bar. En daarbij komt nog dat veel liefhebbers graag kiezen voor meer comfort, en dat heb je natuurlijk absoluut zeker wel met een dikkere band. 

Tubeless op de racefiets? Misschien, maar geen trend die helemaal doorbreekt, toch nog niet dit jaar. In het MTB zeker al een vast gegeven en voor de Gravelbikes een absolute aanrader maar voor de racefiets, ik weet het niet...?

Dan heb je de Gravelbikes, all-round fietsen met dikkere banden, schijfremmen, een meer comfortabele positie... gaan die meer en meer te zien zijn in het straatbeeld? Ik denk het wel, dan toch bij de categorie fietsers die graag eens wat lichte offroad doen en die meer focussen op comfort dan op snelheid. 

Bikepacking zie je ook meer en meer, deze gaat goed samen met de trend Gravelbikes en zal zeker nog meer doorbreken dan nu al het geval is. Alles voor een paar nachten kamperen op je fiets gooien en er op uit trekken, het avontuur tegemoet spreek meer en meer mensen aan. 

We zullen zien...